Στηθάγχη
Η στηθάγχη είναι πόνος στο στήθος και μπορεί να είναι ένδειξη προβλήματος με την καρδιά. Για να μάθετε τι μπορεί να γίνει γι’ αυτό, διαβάστε παρακάτω.
Τι είναι η στηθάγχη;
Η στηθάγχη χαρακτηρίζεται από πόνο στο στήθος ή καρδιακές κράμπες. Η αιτία του πόνου είναι ότι ο καρδιακός μυς δεν λαμβάνει αρκετό οξυγόνο. Αρχικά, θα παρατηρήσετε αυτές τις ενοχλήσεις όταν η καρδιά πρέπει να δουλέψει περισσότερο, για παράδειγμα κατά τη διάρκεια της άσκησης. Αργότερα, μπορεί να προκαλέσει δυσφορία σε πρόσθετες καταστάσεις.
Αίτια της στηθάγχης
Ο πόνος στο στήθος που αισθάνεστε με τη στηθάγχη προκαλείται συνήθως από στένωση των στεφανιαίων αρτηριών. Οι στεφανιαίες αρτηρίες είναι τα αιμοφόρα αγγεία που μεταφέρουν οξυγόνο στην καρδιά. Όταν αυτές οι αρτηρίες στενεύουν, η καρδιά δεν λαμβάνει αρκετό οξυγόνο. Κανονικά, θα αισθανθείτε συμπτώματα μόνο όταν μια στεφανιαία αρτηρία έχει στενέψει περισσότερο από 50%. Η στένωση προκαλείται συνήθως από την αρτηριοσκλήρυνση, μια ασθένεια κατά την οποία το τοίχωμα της αρτηρίας παρουσιάζει ανωμαλίες και η οποία μπορεί να οδηγήσει σε στένωση λόγω της συσσώρευσης αθηρωματικής πλάκας.
Άλλα αίτια θωρακικού πόνου
Εκτός από τη στένωση των στεφανιαίων αρτηριών, υπάρχουν και άλλες καρδιακές παθήσεις που προκαλούν πόνο στο στήθος, όπως η περικαρδίτιδα (φλεγμονή του καρδιακού σάκου), οι καρδιακές αρρυθμίες ή οι διαταραχές των καρδιακών βαλβίδων.
Επιπλέον, πόνο στο στήθος μπορεί να προκαλέσουν και μη καρδιακές παθήσεις, όπως ασθένειες των πνευμόνων, του οισοφάγου ή των μυών. Συχνά, ο συμπτωματικός πόνος αυτών των ασθενειών διαφέρει από τον πόνο που προκαλείται από την καρδιά. Για να προσδιοριστεί η ακριβής αιτία του θωρακικού πόνου, απαιτείται ένα λεπτομερές ιατρικό ιστορικό με κλινική εξέταση και ενδεχομένως πρόσθετες εξετάσεις.
Συμπτώματα της στηθάγχης
Η στηθάγχη προκαλεί συνήθως καταπιεστικό πόνο στο στήθος με αίσθημα σφιξίματος, σαν να πιέζεται μια ζώνη γύρω από το στήθος. Ο πόνος μπορεί να επεκτείνεται στα χέρια, το σαγόνι, τον αυχένα, το στομάχι ή την πλάτη. Μπορεί επίσης να προκαλέσει εφίδρωση ή ναυτία. Μια κρίση συνήθως υποχωρεί μετά από λίγη ξεκούραση ή με φάρμακα σε μορφή δισκίου ή ψεκασμού κάτω από τη γλώσσα.
Μερικές φορές τα συμπτώματα είναι λιγότερο εμφανή, κάτι που συμβαίνει συχνά σε γυναίκες, διαβητικούς ή ηλικιωμένους ασθενείς. Λιγότερο εμφανές σύμπτωμα της στηθάγχης μπορεί να είναι ένα γενικό αίσθημα δυσφορίας, συνοδευόμενο από εφίδρωση ή δύσπνοια.
Πότε θα νιώσετε ενοχλήσεις;
Στην αρχή, τα συμπτώματα εμφανίζονται κυρίως όταν η καρδιά πρέπει να δουλέψει περισσότερο από το κανονικό για να πάρει το οξυγόνο που χρειάζεται. Αυτό μπορεί να γίνει αισθητό στις ακόλουθες περιπτώσεις:
- κατά την άθληση ή άλλης μορφής σωματική άσκηση
- κατά τη διάρκεια έντονων συναισθημάτων
- μετά από ένα βαρύ γεύμα
- κατά την ξαφνική αλλαγή από ένα θερμό σε ένα ψυχρό περιβάλλον
Πότε να καλέσετε ασθενοφόρο
Τα ακόλουθα συμπτώματα θα μπορούσαν να υποδηλώνουν καρδιακή προσβολή. Καλέστε αμέσως ασθενοφόρο αν ο πόνος στο στήθος:
- είναι πολύ χειρότερος από οποιονδήποτε άλλο πόνο έχετε νιώσει
- διαρκεί περισσότερο από 5 λεπτά
- δεν μειώνεται με φάρμακα
- είναι σαν μια σφιχτή ζώνη γύρω από το στήθος, συνοδευόμενος από ναυτία και εφίδρωση
Τύποι στηθάγχης
Υπάρχουν διάφοροι τύποι στηθάγχης.
Σταθερή στηθάγχη
Η σταθερή στηθάγχη μπορεί συνήθως να αντιμετωπιστεί χωρίς επείγουσα ιατρική φροντίδα, επειδή είναι προβλέψιμη. Οι ενοχλήσεις εμφανίζονται όταν η καρδιά χρειάζεται περισσότερο οξυγόνο, και υποχωρούν σχετικά γρήγορα όταν η καρδιά βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας.
Ζητήστε ιατρική βοήθεια αν οι κρίσεις θωρακικού πόνου:
- αυξάνονται
- χρειάζονται περισσότερο χρόνο από ό,τι συνήθως για να υποχωρήσουν
- είναι πιο επώδυνες από ό,τι συνήθως
Επίσης, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν το φάρμακο σας προκαλεί παρενέργειες ή αν αισθάνεστε ότι δεν είναι τόσο αποτελεσματικό όσο συνήθως.
Ασταθής στηθάγχη
Στην ασταθή στηθάγχη τα συμπτώματα είναι απρόβλεπτα και οι κρίσεις θωρακικού πόνου εμφανίζονται απροσδόκητα. Οι ενοχλήσεις είναι συχνά πιο έντονες και μπορεί να εμφανιστούν και κατά τη διάρκεια της ανάπαυσης. Αυτό συμβαίνει επειδή οι στεφανιαίες αρτηρίες είναι συχνά στενότερες από ό,τι στη σταθερή στηθάγχη, οπότε η καρδιά λαμβάνει ακόμη λιγότερο οξυγόνο.
Αν τα συμπτώματα δεν υποχωρήσουν κατά την ανάπαυση, υπάρχει κίνδυνος καρδιακής προσβολής. Η καρδιακή προσβολή μπορεί να συμβεί μέσα σε λίγες ώρες ή μέσα σε λίγες ημέρες. Για αυτό, οι ασθενείς με αυτήν την πάθηση πρέπει να εισάγονται στο νοσοκομείο και να παρακολουθούνται λαμβάνοντας φαρμακευτική αγωγή. Συχνά, για την αντιμετώπιση της στένωσης της αρτηρίας απαιτείται επείγουσα αγγειοπλαστική (διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση με μπαλόνια και stent).
Στηθάγχη Prinzmetal (αγγειακοί σπασμοί)
Μια άλλη μορφή στηθάγχης ονομάζεται στηθάγχη Prinzmetal. Πρόκειται για μια σπάνια μορφή που εμφανίζεται κυρίως σε γυναίκες και προκαλείται από τον ξαφνικό σπασμό μιας στεφανιαίας αρτηρίας. Οι σπασμοί μπορούν να συμβούν σε στεφανιαίες αρτηρίες με ή χωρίς αρτηριοσκλήρυνση. Τα συμπτώματα είναι παρόμοια με εκείνα της στηθάγχης.
Στηθάγχη λόγω προβλημάτων στα μικρά αγγεία (CMD)
Προβλήματα στους μικρούς κλάδους των στεφανιαίων αρτηριών προκαλούν μια ασθένεια που ονομάζεται στεφανιαία μικροαγγειακή δυσλειτουργία. Αυτή η ασθένεια επηρεάζει τη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων, και τα μικρά αιμοφόρα αγγεία δεν μπορούν να διασταλούν όταν χρειάζεται. Αυτό προκαλεί επίσης συμπτώματα στηθάγχης. Οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν αυτό το πρόβλημα από ό,τι οι άνδρες. Στην περίπτωση της στεφανιαίας μικροαγγειακής δυσλειτουργίας, τα μεγαλύτερα αιμοφόρα αγγεία ως επί το πλείστον δεν επηρεάζονται και επομένως δεν στενεύουν σημαντικά από την αρτηριοσκλήρυνση.
Διάγνωση
Ο πόνος στο στήθος μπορεί να είναι ένδειξη προβλήματος στην καρδιά. Η διερεύνηση της στηθάγχης συχνά ξεκινά με το ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) και κάποιου είδους δοκιμασία άσκησης. Άλλες συχνές εξετάσεις περιλαμβάνουν υπερηχογράφημα καρδιάς, αξονική τομογραφία, σπινθηρογράφημα ή καρδιακό καθετηριασμό.
Ο γιατρός θα εξετάσει επίσης τον ενδεχόμενο κίνδυνο να παρουσιάσετε μελλοντικά μια καρδιαγγειακή πάθηση. Για παράδειγμα, θα μετρήσει τη χοληστερόλη, την αρτηριακή πίεση και τα επίπεδα γλυκόζης σας. Θα λάβει το ιατρικό σας ιστορικό, συμπεριλαμβανομένου του οικογενειακού, για να διαπιστώσει αν υπάρχουν καρδιαγγειακές παθήσεις στην οικογένειά σας.
Αν δεν υπάρχει στένωση στις στεφανιαίες αρτηρίες, η κατάσταση είναι INOCA, που σημαίνει ισχαιμία χωρίς αποφρακτική στεφανιαία νόσο. Σε αυτήν την περίπτωση, ο γιατρός πρέπει να διεξάγει περαιτέρω έρευνες για να προσδιορίσει την αιτία του πόνου.
Θεραπεία
Ιατρική θεραπεία
Ο κύριος πυλώνας της θεραπείας της στηθάγχης είναι τα φάρμακα. Η φαρμακευτική αγωγή για την καρδιά στοχεύει στη μείωση της ανάγκης της για οξυγόνο, προλαμβάνοντας ή ανακουφίζοντας έτσι τον πόνο. Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί επίσης να στοχεύει στο να διασφαλίσει ότι η στένωση στις στεφανιαίες αρτηρίες παραμένει σταθερή και δεν επιδεινώνεται.
Τα πιο συχνά χορηγούμενα φάρμακα είναι:
- νιτρώδη, τα οποία διαστέλλουν τα αιμοφόρα αγγεία
- βήτα αναστολείς, οι οποίοι μειώνουν την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό
- αναστολείς διαύλων ασβεστίου, οι οποίοι διευρύνουν τα αιμοφόρα αγγεία
- αντιθρομβωτικά
- παράγοντες μείωσης της χοληστερόλης
Αφαίρεση της στένωσης
Υπάρχουν φορές που ο υγιεινός τρόπος ζωής και η φαρμακευτική αγωγή δεν αρκούν για την αντιμετώπιση του προβλήματος και είναι απαραίτητη η αφαίρεση της στένωσης (ή των στενώσεων) στις στεφανιαίες αρτηρίες. Αυτό μπορεί να γίνει με δύο τρόπους:
- Αγγειοπλαστική, που ονομάζεται επίσης διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση (PCI), η οποία περιλαμβάνει θεραπεία των στεφανιαίων αρτηριών με μπαλόνι και stent
- Χειρουργική επέμβαση καρδιάς, στην προκειμένη περίπτωση χειρουργική επέμβαση παράκαμψης στεφανιαίων αρτηριών (CABG)
Ο υγιεινός τρόπος ζωής έχει ιδιαίτερη σημασία
Η στηθάγχη μπορεί να είναι μια πολύ χρήσιμη προειδοποίηση ότι τα αιμοφόρα αγγεία σας ίσως είναι στενωμένα. Είναι ζωτικής σημασίας να λάβετε υπόψη αυτήν την προειδοποίηση και να κάνετε κάποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής σας. Ένας υγιεινός τρόπος ζωής μειώνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής.
Τα τρία βασικά σημεία ενός υγιεινού τρόπου ζωής είναι:
- αποφυγή του καπνίσματος
- συχνή σωματική δραστηριότητα
- διατροφή που αποτελείται από υγιεινά τρόφιμα με λίγο αλάτι και λίγα κορεσμένα λιπαρά
Ζώντας με στηθάγχη
Οι περισσότεροι άνθρωποι με σταθερή στηθάγχη μπορούν να ζήσουν μια φυσιολογική ζωή, εφόσον δίνουν προσοχή σε ορισμένα πράγματα.
Άθληση με στηθάγχη
Με σταθερή στηθάγχη, μπορείτε να ασχοληθείτε με αθλήματα χαμηλής έντασης, όπως:
- περπάτημα σε εξωτερικό χώρο ή σε διάδρομο
- ποδηλασία σε εξωτερικό χώρο ή σε ποδήλατο γυμναστικής
- κολύμπι
Δεν συνιστώνται αθλήματα αντοχής υψηλότερης έντασης, όπως το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων, το μπάσκετ ή το ποδόσφαιρο.
Οδήγηση
Αν έχετε επεισόδια θωρακικού πόνου, το αν μπορείτε να οδηγήσετε εξαρτάται από τη σοβαρότητα των ενοχλήσεων. Η εμφάνιση συμπτωμάτων κατά την οδήγηση μπορεί να είναι επικίνδυνη, τόσο για εσάς όσο και για τους άλλους. Ανάλογα με την κατάστασή σας ενδέχεται να ισχύουν πρόσθετοι κανόνες για να σας επιτραπεί ξανά η οδήγηση, ενδεχομένως με τη συμμετοχή και των αρμόδιων αρχών.
Σεξ με στηθάγχη
Συνήθως, το σεξ με στηθάγχη δεν σας θέτει σε κίνδυνο. Τα επεισόδια στηθάγχης εμφανίζονται πολύ σπάνια κατά τη διάρκεια της συνουσίας. Αν χρειαστεί, υπάρχει διαθέσιμη φαρμακευτική αγωγή που μπορεί να λαμβάνεται πριν από τη σεξουαλική επαφή, για την πρόληψη της κρίσης. Ορισμένα από τα φάρμακα για την καρδιά μπορεί να έχουν παρενέργειες που επηρεάζουν το σεξ, ιδίως οι β-αναστολείς και ορισμένα (καλιοσυντηρητικά) διουρητικά. Συνήθως τα συμπτώματα υποχωρούν μόλις ο οργανισμός προσαρμοστεί στο φάρμακο.