Μυοκαρδιοπάθεια
Η μυοκαρδιοπάθεια είναι μια χρόνια ασθένεια του καρδιακού μυός κατά την οποία η καρδιά δεν είναι αρκετά ικανή να συστέλλεται ή να χαλαρώνει, με αποτέλεσμα να αντλείται λιγότερο αίμα μέσα στο σώμα.
Τύποι μυοκαρδιοπάθειας
Διατατική μυοκαρδιοπάθεια (DCM)
Στην DCM, ο καρδιακός μυς χαλαρώνει και διευρύνεται, κάνοντας την καρδιά να αντλεί αίμα λιγότερο αποτελεσματικά από το φυσιολογικό, ιδίως κατά τη διάρκεια της άσκησης. Οι καρδιακές βαλβίδες μπορεί επίσης να έχουν προβλήματα στη λειτουργία τους, με κίνδυνο διαρροής.
Υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια (HCM)
Στην HCM, μέρος του καρδιακού μυός είναι παχύτερο, γεγονός που καθιστά την καρδιακή κοιλότητα μικρότερη. Ως αποτέλεσμα, η καρδιά αντλεί λιγότερο αίμα ανά χτύπο.
Ένας παχύς καρδιακός μυς δεν μπορεί να συστέλλεται σωστά και χάνει την ελαστικότητά του. Η κοιλία μπορεί να τεντωθεί και να διευρυνθεί με την πάροδο του χρόνου, και αν η κοιλία είναι ευρύτερη, η HCM μοιάζει με την DCM (βλ. παραπάνω).
Ο καρδιακός μυς μπορεί να παχύνει σε διάφορα σημεία, αλλά κυρίως επηρεάζεται το τοίχωμα μεταξύ των καρδιακών θαλάμων (διάφραγμα). Μερικές φορές η πάχυνση βρίσκεται κάτω από την αορτική βαλβίδα, εμποδίζοντας τη σωστή ροή του αίματος προς την αορτή. Αυτό ονομάζεται αποφρακτική HCM.
Αν η πάχυνση είναι μόνο στο άκρο της αριστερής κοιλίας, ονομάζεται υπερτροφία μυοκαρδίου κοιλιακής κορυφής.
Αρρυθμιογενής μυοκαρδιοπάθεια (ACM)
Ο καρδιακός μυς αποτελείται από λίπος και συνδετικό ιστό. Μερικές φορές μπορεί να υπάρχουν αδύναμα σημεία ή εξογκώματα στο μυϊκό τοίχωμα, τα οποία καθιστούν τη δεξιά κοιλία λιγότερο κινητική. Η ACM είναι μια διαστολή της δεξιάς κοιλίας που μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή ανεπάρκεια.
Η νόσος συχνά διαπιστώνεται σε νέους ασθενείς, μεταξύ 15 και 30 ετών, και το κύριο σύμπτωμα είναι η σοβαρή αρρυθμία.
Η ACM μπορεί να είναι κληρονομική, οπότε τα άτομα με ACM συνιστάται να εξετάζουν τα παιδιά τους σε ηλικία περίπου 10 ετών.
Στο παρελθόν, η ACM ονομαζόταν αρρυθμιογόνος μυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας (ARVC). Αν και η μυϊκή αλλαγή εμφανίζεται συνήθως στη δεξιά κοιλία, μπορεί επίσης να εμφανιστεί και στις δύο κοιλίες.
Περιοριστική μυοκαρδιοπάθεια
Στην περιοριστική μυοκαρδιοπάθεια, ο ιστός του καρδιακού μυός γίνεται προοδευτικά δύσκαμπτος και δεν χαλαρώνει πλέον σωστά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να ρέει λιγότερο αίμα στον καρδιακό θάλαμο και να αυξάνεται η αρτηριακή πίεση στους κόλπους. Αυτό προκαλεί την πάχυνση και στη συνέχεια τη διεύρυνση των τοιχωμάτων των κόλπων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε διαταραχή του καρδιακού ρυθμού. Επιπλέον, η μειωμένη πλήρωση του καρδιακού θαλάμου μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή ανεπάρκεια, η οποία μπορεί να επιδεινωθεί από την ταυτόχρονη διαταραχή του καρδιακού ρυθμού.
Μυοκαρδιοπάθεια Takotsubo (σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς)
Στα ιαπωνικά, tako σημαίνει χταπόδι και tsubo σημαίνει δοχείο. Το takotsubo είναι ένα ιαπωνικό βάζο για την αλίευση χταποδιών. Η μυοκαρδιοπάθεια Takotsubo είναι μια σπάνια ανωμαλία του καρδιακού μυός στην οποία η αριστερή κοιλία της καρδιάς λέγεται ότι μοιάζει με αυτόν τον τύπο κανάτας.
Αυτή η ανωμαλία είναι επίσης γνωστή ως “σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς” και είναι πιο συχνή σε γυναίκες άνω των 60 ετών που βρίσκονται σε μετεμμηνοπαυσιακή κατάσταση. Συνήθως αρχίζει μετά από μια περίοδο υψηλού στρες, κατά την οποία οι ορμόνες που απελευθερώνονται από το στρες προκαλούν ένα είδος παράλυσης μέρους του καρδιακού μυός.
Τα συμπτώματα, ιδίως ο έντονος και παρατεταμένος πόνος στο στήθος, μοιάζουν με καρδιακή προσβολή. Οι νοσοκομειακές εξετάσεις μπορούν επίσης να υποδείξουν καρδιακή προσβολή. Ωστόσο, με τον καρδιακό καθετηριασμό, βλέπουμε ότι δεν υπάρχουν πραγματικές στενώσεις. Το μόνο πράγμα που είναι ορατό στον πιο κοινό τύπο είναι η διόγκωση στο κάτω μέρος της αριστερής κοιλίας, η οποία εμποδίζει προσωρινά την αριστερή κοιλία να συστέλλεται σωστά. Ο ασθενής αναρρώνει σχετικά γρήγορα, μέσα σε μία έως έξι εβδομάδες, και συνήθως δεν απαιτείται περαιτέρω θεραπεία. Αν η αριστερή κοιλία συνεχίζει να λειτουργεί ανεπαρκώς, μπορεί να χρειαστεί θεραπεία με φάρμακα.
Νόσος του μη συμπαγούς μυοκαρδίου
Η νόσος του μη συμπαγούς μυοκαρδίου είναι μια κληρονομική συγγενής καρδιοπάθεια στην οποία ο καρδιακός μυς δεν έχει αναπτυχθεί φυσιολογικά. Η πάθηση αυτή οδηγεί σε διαφορετικές ανωμαλίες σε κάθε άνθρωπο, καθιστώντας δύσκολη την πρόβλεψη της εξέλιξής της. Ωστόσο, η θεραπεία – που συνήθως περιλαμβάνει έναν εμφυτεύσιμο καρδιομετατροπέα-απινιδωτή (ICD), αντιαρρυθμικά φάρμακα και ιατρική θεραπεία για την καρδιακή ανεπάρκεια – μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα και να αποτρέψει τις επιπλοκές.
Αίτια της μυοκαρδιοπάθειας
Αν υπάρχει προδιάθεση για μυοκαρδιοπάθεια κατά τη γέννηση, θεωρείται κληρονομικό ελάττωμα. Ωστόσο, η ασθένεια αυτή μπορεί να εμφανιστεί και χωρίς κληρονομική προδιάθεση αν η καρδιά καταπονηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό συμβαίνει, για παράδειγμα, με:
- φλεγμονή του καρδιακού μυός (μυοκαρδίτιδα)
- παρατεταμένη υψηλή αρτηριακή πίεση ή διαταραχές του καρδιακού ρυθμού
- στενωμένες στεφανιαίες αρτηρίες
- νόσο της καρδιακής βαλβίδας
- διαβήτη
- προβλήματα με τον θυρεοειδή αδένα ή τον μεταβολισμό
- παρατεταμένη χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών
- ακτινοβολία ή χημειοθεραπεία
Συμπτώματα της μυοκαρδιοπάθειας
Τα συμπτώματα και η σοβαρότητα της νόσου του καρδιακού μυός ποικίλλουν από άτομο σε άτομο και οι ενοχλήσεις μπορεί επίσης να αυξομειώνονται σε σοβαρότητα από τη μία περίοδο στην άλλη. Οι πιο συνηθισμένες ενοχλήσεις είναι:
- αίσθημα κόπωσης και λήθαργου
- δύσπνοια
- κατακράτηση υγρών
- συχνή νυχτερινή ούρηση
- ακανόνιστος ή γρήγορος καρδιακός παλμός
- πόνος στο στήθος
- ζάλη ή λιποθυμία
Διάγνωση
Μια ασθένεια του καρδιακού μυός μπορεί να διαγνωστεί με οποιοδήποτε από τα ακόλουθα:
- εξέταση αίματος
- ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ)
- υπερηχογράφημα (εικόνες του καρδιακού μυός και των καρδιακών βαλβίδων)
- ακτινογραφία θώρακος
Οι πρόσθετες εξετάσεις περιλαμβάνουν:
- μελέτη holter: καταγράφει τον καρδιακό ρυθμό, συνήθως για 24 ή 48 ώρες
- δοκιμασία (τεστ) κόπωσης (δοκιμασία ποδηλασίας)
- εξέταση με ισότοπα: διαπιστώνει ποια τμήματα του καρδιακού μυός δεν λαμβάνουν αρκετό οξυγόνο
- καρδιακός καθετηριασμός: εξέταση για στένωση των στεφανιαίων αρτηριών
- βιοψία καρδιάς: εξέταση ενός μικρού δείγματος του καρδιακού μυός
- μαγνητική τομογραφία
- εξέταση DNA στην οικογένεια
Θεραπεία της μυοκαρδιοπάθειας
Η θεραπεία της νόσου του καρδιακού μυός αποσκοπεί κυρίως στη μείωση των συμπτωμάτων και στην πρόληψη της επιδείνωσής τους. Αυτό μπορεί συνήθως να επιτευχθεί με τα ακόλουθα φάρμακα:
- φάρμακα για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης
- αντιπηκτικά
- φάρμακα για τον καρδιακό ρυθμό
- διγοξίνη: κάνει την καρδιά να χτυπά πιο αργά, αλλά πιο δυνατά
Πιθανές παρεμβάσεις για τη μυοκαρδιοπάθεια είναι:
- βηματοδότης ή ICD σε ορισμένους τύπους καρδιακής ανεπάρκειας
- κατάλυση για τη διόρθωση της αρρυθμίας
- μείωση του πάχους του μυϊκού τοιχώματος με αφαίρεση ενός τμήματος του ενδιάμεσου τοιχώματος (μυεκτομή) ή με έγχυση αλκοόλης
- επέμβαση ή εγχείρηση για προβλήματα καρδιακής βαλβίδας
- διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση ή χειρουργική επέμβαση παράκαμψης για στενωμένες στεφανιαίες αρτηρίες
Αν η καρδιά συνεχίζει να έχει προβλήματα, μερικές φορές μια συσκευή υποβοήθησης της καρδιάς ή μια μεταμόσχευση καρδιάς είναι η μόνη επιλογή.
Προσαρμογή του τρόπου ζωής
Ένας υγιεινός τρόπος ζωής βοηθά στην πρόληψη της επιδείνωσης της νόσου και στην περίπτωση της μυοκαρδιοπάθειας συνιστάται να ακολουθείτε τα εξής:
- μην καταναλώνετε αλκοόλ
- να ξεκουράζεστε αρκετά και να μην πιέζετε τον εαυτό σας πέρα από τα όριά σας
- να είστε ήρεμοι. Κάντε σωστή κατανομή της ενέργειάς σας κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Η γρίπη μπορεί να είναι επικίνδυνη για έναν ασθενή με μυοκαρδιοπάθεια, γι’ αυτό σας συμβουλεύουμε:
- να ρωτήσετε τον καρδιολόγο σας αν είναι απαραίτητο το εμβόλιο κατά της γρίπης
- να αποφεύγετε την επαφή με άτομα που έχουν γρίπη
- να ανακάμψετε πλήρως μετά από μια γρίπη πριν επανέλθετε στην κανονική σας δραστηριότητα